Werk en hoogbegaafdheid
Hoogbegaafden kunnen het gezien hun talenten op de arbeidsmarkt ver schoppen. Dit neemt niet weg dat er met name op sociaal gebied de nodige hobbels genomen moeten worden. Er kunnen nogal wat misverstanden rondom hoogbegaafdheid bestaan die het goed functioneren van een hoogbegaafd persoon kan belemmeren.
Gedrag
In het tijdschrift voor Bedrijfs- en Verzekeringsgeneeskunde (TBV 10, nr.11 nov. 2002) stond het artikel Hoogbegaafden aan het werk, geschreven door Frans Corten en Noks Nauta. Hierin is een lijstje opgesteld met punten waaruit blijkt dat een hoogbegaafde een heel andere visie op zijn gedrag heeft dan zijn werkgever. Door beide visies naast elkaar te zetten worden het verschil en de daaruit voortvloeiende communicatieproblemen snel duidelijk.
|
Wat de werkomgeving, leidinggevende signaleert 1. Veel conflicten met management en autoriteiten. 2. Slecht luisteren naar anderen. 3. Motieven moeilijk te plaatsen. Wat zit er toch achter? 4. Slechte timing in bijvoorbeeld vergaderingen 5. Sterke pieken en dalen in functioneren, zonder aanwijsbare oorzaak 6. Niet duidelijk waar medewerker het best inzetbaar is, houdt zich met van alles bezig. 7. Geen doorzettingsvermogen en discipline 8. Is moeilijk benaderbaar, niet sociaal 9. Stelt allerlei eisen over omgevingsfactoren |
Wat de hoogbegaafde medewerker zelf benoemt 1. Ik heb een groot rechtvaardigheidsgevoel 2. Mijn ideeen worden niet begrepen, maar ik heb meestal gelijk 3. Ik ben kennelijk bedreigend voor mijn collega’s 4. Ik word aldoor tegengewerkt, wat gaat het allemaal langzaam. 5. Ik weet helemaal niet wat ik wil, ik vind haast alles interessant 6. Ik ontvang weinig waardering, men ziet niet wat ik kan 7. Ik ben snel afgeleid 8. Ik heb een hekel aan social talk 9. Ik snap niet dat de rest in die herrie kan werken. |
Eén van de oorzaken van deze twee volledig verschillende benaderingen van het gedrag van een hoogbegaafd persoon is onbekendheid met hoogbegaafdheid. Anderzijds kan ‘de bal’ ook bij de hoogbegaafde zelf liggen. Bijvoorbeeld wanneer hij zich niet bewust is van zijn intelligentie, en daardoor de ‘onkunde’ van zijn collega’s als onwil interpreteert – met ergernissen en misverstanden tot gevolg.
Oplossingen
Om bovenstaande problemen te tackelen is het van groot belang dat een hoogbegaafde het juiste beroep kiest. Beroepen die geschikt kunnen zijn, zijn adviesfuncties, creatieve beroepen en specialistische functies. Een eigen onderneming werkt ook prettig.
Daarnaast is het van belang dat de leidinggevende een hoogbegaafde werknemer goed aanstuurt: niet te veel focussen op de te volgen methode, maar het doel en het eindresultaat voor ogen houden. Onder de juiste voorwaarden kunnen hoogbegaafden zeer succesvol zijn in strategische functies, probleemoplossing en productontwikkeling.
