Hoogbegaafdheid en onderwijs
Hoogbegaafdheid brengt als nadeel onder andere het risico op onderpresteren (zie: nadelen van hoogbegaafdheid) met zich mee; met name op school kan dit tot uiting komen. Hoogbegaafdheid hoeft – ook in het onderwijs – niet per se grote problemen op te leveren. Wel vormen hoogbegaafden een risicogroep, omdat het schoolsysteem vaak niet op hen aangepast. Desondanks wordt er gewerkt aan passend onderwijs voor hoogbegaafden.
Maatregelen
Er zijn verschillende maatregelen die (basis)scholen kunnen nemen om hoogbegaafde leerlingen aangepast onderwijs te bieden:
- particulier onderwijs, bijvoorbeeld meerdere leerjaren per studiejaar. Sinds 2007 bestaat in Nederland een aparte onderwijsvorm voor hoogbegaafden waar fulltime onderwijs voor hen wordt gegeven: de Leonardoschool`. Thuisonderwijs is vooralsnog in Nederland wettelijk niet mogelijk. In Vlaanderen kan dit wel, alhoewel men er daar weinig gebruik van maakt.
- compacter maken of verbreden. 1. differentiatie: iedere leerling in dezelfde klas werkt op zijn of haar eigen tempo. Met de opkomst van de computer in de klas is dit makkelijker dan vroeger te realiseren. 2. de zogenoemde kangoeroe- of plusklassen: in dit soort klassen zitten leerlingen die allemaal over ongeveer hetzelfde leertempo bezitten.
- het aanbieden van verdiepende leerstof over het onderwerp dat de hoogbegaafde leerling interesseert
- lesmateriaal van hogere groepen gebruiken
- het kind individueel laten werken wat betreft niveau en tempo
- het kind laten meelopen met hogere klassen.
Hoogbegaafden hebben geen herhalingen nodig, wat voor andere leerlingen juist wel noodzakelijk is. Daarom kan het onderwijs voor hen vaak een stuk compacter aangeboden worden.
Op het laatste punt is de nodige kritiek geweest, omdat het hoogbegaafde kind zich emotioneel en sociaal niet of tot op zekere hoogte zou kunnen handhaven tussen de oudere leerlingen. Onderzoek heeft echter uitgewezen dat dit niet altijd het geval is.
Psycholoog Miraca Gross is ook van mening dat het niet goed is om hoogbegaafde kinderen met normaal begaafde leerlingen les te geven. “De meerderheid van deze kinderen die in een klas met leeftijdgenoten worden gestopt, komen in een sociaal isolement en worden erg ongelukkig. Kinderen met een IQ van 180 of hoger die in een klas met leeftijdgenoten blijven, zitten in een erg stressvolle situatie.”
