Nadelen van hoogbegaafdheid
Intelligentie lijkt een tweesnijdend zwaard te zijn; het is niet per se alleen maar prettig of handig om heel slim te zijn. De voordelen spreken voor zich, maar er kleven wel degelijk nadelen aan bovengemiddelde intelligentie en hoogbegaafdheid. We gaan nu dieper in op de nadelen van hoogbegaafdheid.
Onderpresteren
Een bekend nadeel van hoogbegaafdheid is het zogenoemde ‘onderpresteren’: van kinderen die niet dan wel verkeerd worden gestimuleerd kelderen de prestaties, terwijl de capaciteiten aanwezig zijn. Op het werk kan hetzelfde gebeuren. Oorzaken van onderpresteren zijn een gebrek aan uitdaging, motivatie of emotionele problemen.
Maar er zijn meer nadelen waar hoogbegaafden mee te maken kunnen hebben.
- Doordat hoogbegaafden sneller werken en in veel dingen beter en slimmer zijn, wekt dit soms irritatie of jaloezie op bij anderen. Ze worden soms arrogant of betweterig gevonden. Pesterijen kunnen hiervan het gevolg zijn, of hoogbegaafden sluiten zichzelf af van de buitenwereld ‘omdat anderen hen toch niet begrijpen’
- Door soms net iets afwijkende omgangsvormen kunnen er communicatieproblemen ontstaan
- Door hun capaciteiten missen ze uitdaging in regulier onderwijs; onderwijs op maat is er niet altijd
- Veel hoogbegaafden zijn dyslectisch en worden hierdoor onder hun niveau ingeschat
- De humor wijkt vaak net iets af van de humor van hun omgeving
- Anderen zijn hen soms voor met antwoord geven, omdat een hoogbegaafd persoon graag goed nadenkt over een correcte formulering van zijn of haar reactie. Terugtrekken uit discussies kan het gevolg hiervan zijn
- Niet alle kwaliteiten komen altijd tot uiting omdat ze genegeerd of niet gestimuleerd zijn
- Door perfectionisme en een kritische blik naar zichzelf (soms zelfs faalangst) wil een hoogbegaafd persoon graag winnen – hij is erg fanatiek. Dit wordt soms uitgelegd als ‘niet tegen zijn verlies kunnen’
- Hun enthousiasme en doorzettingsvermogen kan door de omgeving worden uitgelegd als trekjes van ADHD; het is dan voor omstanders bijna vermoeiend om een hoogbegaafde bezig te zien
- Volledig opgaan of genieten van een discussie met mensen die niet hoogbegaafd zijn, is moeilijk vanwege de niveauverschillen.
Suïcide
Niet iedereen die hoogbegaafd is, uit zijn problemen hiermee even makkelijk. Met name de perfectionistische binnenvetters hebben hier moeite mee. Zelfs iets extreems als zelfmoord kán in sommige gevallen voor zo iemand de enige uitweg zijn.
