Behandeling van depressiviteit
Depressies zijn er in allerlei soorten en maten. Afhankelijk van het soort depressie kan er een behandeling gekozen worden. De eerste stap is die naar de huisarts, daarna komen andere hulpverleners in zicht. Er zijn talloze behandelmogelijkheden; de werking daarvan verschilt per persoon en depressie. De meest gebruikte methoden zijn medicatie, psychologische behandelingen en diverse alternatieve behandelingsmethoden. Soms worden deze met succes gecombineerd, bijvoorbeeld ‘pillen en praten’.
Medicatie depressiviteit
Het waarschijnlijk meest bekende medicijn tegen depressiviteit is antidepressiva. Een paar weken na het slikken hiervan voelt een patiënt zich over het algemeen al iets beter. De eventuele bijwerkingen verdwijnen meestal na een paar dagen of weken. Plotseling stoppen met slikken is niet verstandig, er kunnen dan ontwenningsverschijnselen optreden. Als er na zes weken nog geen verbetering in de situatie is, werkt antidepressiva waarschijnlijk niet en is het raadzaam om op een ander middel over te stappen.
Overige medicijnen tegen depressiviteit
Overige (al dan niet binnen de alternatieve geneeswijzen bekende) medicijnen zijn St. Janskruid (plantaardig), lithium (werkt met name tegen manisch-depressieve klachten) en benzodiazepinen (een stof die in slaap- en kalmeringsmiddelen zit). Deze laatste staat bekend om zijn verslavende werking en mag dus niet zomaar en op ieder moment gebruikt worden.
Psychologische behandelingen
Een andere manier om depressiviteit de baas te worden is cognitieve gedragstherapie. Denkpatronen en gedragingen die de depressie veroorzaken worden hierbij naar de oppervlakte gehaald. Bij lichte depressies werkt het goed, bij ernstiger depressies is dat onbekend. Uit ervaring blijkt dat cognitieve gedragstherapie in groepen en cursussen ook werkt.
Andere vormen psychotherapie tegen depressiviteit
Naast cognitieve gedragstherapie kan een sociale vaardigheidstraining en het leren doen van stemmingsverhogende dingen de depressie een halt toe roepen. Andere vormen van psychotherapie tegen depressiviteit zijn:
- interpersoonlijke psychotherapie, waarbij men naar oplossingen voor moeilijke levensomstandigheden zoekt
- relatietherapie, voor wanneer de depressie te maken heeft met relatieproblemen
- probleemoplossende psychotherapie, waarbij problemen van de patiënt systematisch worden bekeken en waar mogelijk opgelost.
Ook zelfhulptherapie kan uitkomst bieden. Daarbij werkt de patiënt zelf een zelfhulpboek door, gebruikt er het internet voor of belt zo nu en dan met een hulpverlener.
Behandelingsmethoden
Naast medicatie en psychologische behandelingen van depressiviteit zijn er ook talloze alternatieve behandelingsmethoden. Deze zijn niet allemaal wetenschappelijk getest, maar kunnen desondanks een positieve invloed hebben. We noemen er enkele.
- Elektro Convulsieve Therapie (ECT) ofwel elektroshock: onder narcose krijgen de hersenen een stroomstoot waarbij ze samentrekken (convulsie) en waarbij de hersenactiviteit sterk verhoogt. Alleen in ernstige gevallen van depressiviteit en wanneer medicatie niet toereikend is gebleken, past met een elektroshock toe. Vanwege het ingrijpende karakter van deze elektroshock zijn er regels aan verbonden, opgesteld door de Nederlandse Vereniging van Psychiaters. In Nederland wordt de methode bij enkele honderden patiënten gebruikt. Het is geen gevaarlijke behandeling; wel zijn er vervelende bijwerkingen, zoals hoofdpijn, verwarring en geheugenproblemen. Dat laatste kan deels worden tegengegaan door tijdens de narcose zuurstof toe te dienen.
- Lichttherapie: van licht worden mensen blij. Sommige mensen zijn vrolijker in de zomer vanwege het feit dat het dan langer licht is dan op een winterdag. Ook bij winterdepressies (wanneer het dus korter licht is) heeft blootstelling aan licht vaak een positief effect.
- Running-therapie: lichaamsbeweging heeft mogelijk een positieve werking. Dit gebeurt met name bij patiënten die zijn opgenomen. Bij het rennen komt de stof endorfine vrij, wat een geluksgevoel veroorzaakt.
- Creatieve therapieën: muziek-, drama- en beeldende therapie. De stemming van patiënten kan hierdoor verbeteren.
- Slaapdeprivatie: men houdt de patiënt (die opgenomen moet zijn) wakker om zo de stemming te beïnvloeden.
- Ontspanningstherapie.
Keuze behandeling depressiviteit
Niet voor alle depressieve klachten is een even heftige aanpak vereist. Als een depressie pas net op gang is gekomen of wanneer het een lichte depressie is, zijn er behandelingen die daar geschikt voor zijn, zoals voorlichting, ondersteunende begeleiding, cursussen en meer bewegen.
Niet iedere behandeling is voor iedereen even wenselijk
Niet iedere behandeling is voor iedereen dus even wenselijk. De keuze voor een bepaalde behandeling hangt af van een aantal zaken: de werking, de ernst van de depressie, de leeftijd (niet alle methodes werken voor zowel kinderen als ouderen), andere ziekten of psychische stoornissen, de voorkeur van de patiënt (vooral als het gaat om de effecten en mogelijke bijwerkingen) en tot slot de voorkeur van de behandelaar.
