De Autipas, een pas voor autisten
Voor iedereen die een stoornis in het autisme spectrum heeft, is een Autipas verkrijgbaar: een pasje dat net zo groot is als een betaalpas met op de voorkant je naam, en op de achterkant een tekst. Op de pas kunnen specifieke kenmerken worden weergegeven over de autist.
De autistenpas
De autipas lijkt op een betaalpas met op de voorkant je naam en op de achterkant de volgende tekst:
Autisme is een informatieverwerkingsstoornis die mijn gedrag kan beïnvloeden. Ik heb hierdoor problemen met sociale interactie, communicatie en verbeelding. Neem even de moeite en lees de folder door die bij deze pas zit. Dat maakt het contact tussen ons een stuk gemakkelijker.
Voordelen van de Autipas
De pas, die in Engeland is ontwikkeld, kan erg handig zijn wanneer iemand met autisme in contact komt met hulpverleners, leerkrachten, overheidsinstanties, zorgverleners of wanneer hij in een crisissituatie terechtkomt. Autisten kunnen namelijk heel fel of overdreven reageren, koppig of boos zijn of zich heel vreemd gedragen wanneer er iets onverwachts gebeurt.
Bovendien verdragen ze nauwelijks lichamelijke aanraking. Mocht er zich een situatie voordoen waarin een autist in paniek raakt en zich apart gedraagt, dan kan hij zijn pas tonen waaruit blijkt dat zijn autisme de oorzaak is. Dit kan des te meer handig zijn omdat een autist aan de buitenkant niet als zodanig te herkennen is: hij ziet er normaal uit en praat over het algemeen correct. Maar achter die ogenschijnlijke zelfstandigheid gaan vaak angst en sociale isolatie schuil. Mede daarom kan een autipas iemand met het autisme spectrum extra zelfvertrouwen geven om de straat op te gaan.
Autipas kenmerken en aanvragen
De autipas zit in een plastic hoesje waar ook een informatiefolder over autisme in zit. Daarop staat een lijst met kenmerken van autisme, waarvan de specifieke autistische kenmerken van de pashouder aangevinkt zijn. De Nederlandse Vereniging voor Autisme verstrekt de autipas. Sinds 1 januari 2008 is een doktersverklaring nodig om pas te krijgen. Daaruit moet blijken dat de aanvrager inderdaad een stoornis heeft in het autisme spectrum.
Rekening houden met autisten
Voor wie met autisten te maken krijgt, is het al met al belangrijk om een paar dingen helder te hebben:
- Raak een persoon met autisme niet onnodig aan
- Leg van tevoren uit wat er gaat gebeuren
- Stel eenduidige vragen
- Wees niet ironisch en gebruik niet teveel metaforen of vergelijkingen
- Wees extra geduldig en wacht totdat de autist de informatie begrijpt
- Kijk er niet vreemd van op wanneer iemand met autisme je niet aankijkt; dit is niet onbeleefd bedoeld.
Geschreven door Wilfred Hermans
